Samen bouwen aan de regionale participatiehub
Om de beweging van zorg naar gezondheid en leefbare, zorgzame buurten te maken is gelijkwaardige samenwerking met inwoners essentieel. Sterker nog: het is de basis. Met steun van ZonMw en als onderdeel van het Regioplan IZA ZHN vormen partners uit de regio* een coalitie om een regionale participatiehub te ontwikkelen. Een hub waarin we op lokaal én (sub)regionaal niveau samenwerken met inwoners aan plannen, projecten en vraagstukken rond gezondheid, ondersteuning en zorg. Met volop ruimte en steun voor inwoners om zelf initiatief te nemen en mee te doen. Procesbegeleiders en verbinders van de Alliantie Positieve Gezondheid ZHN Floor van den Berg (Reos) en Lotte Coenen (GGD HM), laten zien hoe deze beweging van inwonersbetrokkenheid vorm krijgt.
Lotte (L) & Floor (R)
Onze droom
‘Een beweging begint met een droom’, zegt Floor. ‘Die van ons? Gezonde, vitale en veerkrachtige buurten waarin je je thuis voelt, gezien wordt en de juiste ondersteuning vindt als dat nodig is. Buurten waar inwoners, vrijwilligers, professionals en ondernemers sámen zorgen voor een gemeenschap waarin iedereen telt. Waar mensen naar elkaar omkijken, kwaliteit van leven vooropstaat en ondersteuning dichtbij en toegankelijk is.’ Lotte: ‘Om die droom werkelijkheid te maken, is samen optrekken met inwoners essentieel en zijn we in 2024 gestart met het project Coalitievorming infrastructuur beleidsparticipatie, mogelijk gemaakt door ZonMw. Samen met regionale vertegenwoordigers onderzoeken we hoe we als regio gelijkwaardige samenwerking tussen inwoners en professionals kunnen bevorderen’.
Van traditionele participatie naar samen doen
De coalitie bouwt aan de regionale participatiehub: een knooppunt tussen de leefwereld van inwoners en de systeemwereld van organisaties. ‘Een plek waar leren centraal staat, duurzame relaties ontstaan en ideeën van inwoners en organisaties samenkomen’, licht Floor toe. ‘We bewegen van traditionele participatie naar écht samen doen, waarbij samenwerken met inwoners de standaard is. Dit vraagt ook iets van professionals: het vermogen om los te laten, écht te luisteren en samen te werken op basis van vertrouwen. We gaan vanaf het begin samen in gesprek, ieder vanuit z’n eigen rol en perspectief. We sluiten aan bij de energie in de buurten en wijken en versterken wat lokaal al gebeurt. Na zes maanden zetten we nu met de ZonMw-vervolgsubsidie Ontwikkelexpeditie infrastructuur beleidsparticipatie de volgende stap.’
Verbinden en verstevigen
‘Er gebeurt al ontzettend veel in onze regio. Het uitgangspunt van een participatiehub moet volgens ons vooral gaan om het verbinden en verstevigen van wat er al is’, vervolgt Lotte. ‘Daarom sluiten we aan bij bestaande adviesraden, vrijwilligersorganisaties en inwonersinitiatieven. Via interviews met deze groepen en betrokken inwoners haalden we op wat zij nodig hebben om écht mee te kunnen doen. Dat leverde waardevolle inzichten op. Met die input gaan we nu verder. We werken aan een actieplan voor de regionale participatiehub wat we samen met zoveel mogelijk inwoners én partners willen vormgeven. Want alleen samen zorgen we voor betrokkenheid bij beleid, ruimte voor eigen initiatief en bouwen we aan buurten waar mensen naar elkaar omkijken. Eind 2025 willen we het plan opleveren, waarna inwoners en professionals samen uitvoering kunnen geven aan de acties.’
*De partners uit de regio: Transmuralis, Reos, GGD Hollands Midden, de Alliantie Positieve Gezondheid ZHN, Zorg en Zekerheid, mandaatgemeente Leiden (namens de 13 gemeenten), sociaalwerkorganisaties en inwoners.